Dom Mikołajowskich

Jan i Barbara Mikołajowscy, pochodzili z Mikołajowic pod Tarnowem. W 1527 r. podarowali kamienicę kolegiackim wikariuszom. W 1578 r. kamienica stała się własnością tarnowskiej kapituły. Pod zarządem kapituły miała różnych użytkowników, by wreszcie w XVIII w. stać się mieszkaniem rektora Kolonii Akademickiej (Akademioli) działającej w Tarnowie od 1756 r. W 1791 r. została przejęta na Fundusz Religijny przez władze austriackie. Następnie przekazana została Gimnazjum. W 1930 r. znajdował się tu nawet Powiatowy Ośrodek Zdrowia i Muzeum Higieny. Po II wojnie światowej znalazły w niej schronienie zbiory Muzeum Diecezjalnego. W latach 1947-49 przeprowadzona została renowacja budynku z przeznaczeniem na cele wystawiennicze Muzeum.

Nad kamiennym portalem drzwi wejściowych, asymetrycznie, z prawej strony znajduje się wmurowana w ścianę tarcza z herbem Gryf o bogatej ornamentyce. Pod nią zapisana jest data, arabskimi i rzymskimi cyframi, rok 1524. Jeszcze niżej łacińska inskrypcja: Fundatio Domus per Joannem Mikolayowski (Dom zbudowany przez Jana Mikołajowskiego). Powtarza się ta sama data, nazwisko i herb Gryf, także na kamiennym portalu wewnątrz domu.